بالاخره یکی از کاندیدا های انتخابات ریاست جمهوری آتی پیش قدم شد تا تو فضای رادیکال پلی تکنیک “گفت و شنود” کنه . امروز تقریبا ساعت ۱۱:۳۰ بود که جلسه شروع شد ، احتمالا توی روزنامه ها و وب سایت ها کل مراسم منعکس می شه ، واسه همین نمی خوام گزارش بنویسم …

آمفی تئاتر دانشگاه به طورکامل پر شده بود و خیلی ها هم به طور ایستاده و نشسته رو زمین مراسم رو دنبال می کردن ، فضای سنگینی حاکم بود ، خبری از شور و شوق تو بچه ها نبود ، می تونم بگم تو ۸ سال گذشته خیلی پخته تر شدیم ، نه شعاری ، نه تنشی … از اون جایی که فضا خیلی سنگین بود مجری برنامه بعد از سخنرانی نه چندان جذاب دکتر سعی کرد با خوندن چند مقاله طنز از مرحوم کیومرث صابری از یک شماره ۱۵ سال پیش هفته نامه گل آقا در انتقاد به دکتر معین فضا رو گرم کنه ، مطمئنم حرف های دکتر از حرف های ۸ سال پیش آقای خاتمی خیلی تندتر و لیبرال تر بود ولی خیلی جالب بود برام که این حرف ها و شعار ها عکس العمل چندانی رو باعث نمی شد … استقبال از طرح پرسش های شفاهی هم زیاد نبود و تقریبا هر کی خواست که سوالی رو بپرسه مطرح کرد ، این وسط صحبت آقای “کمیجانی” از اعضای انجمن اسلامی به نظر من جالب ترین حرفی بود که تو این سخنرانی مطرح شد ، ایشون در پاسخ به دکتر معین که می گفتند ما اگر به اصلاحات تن در ندیم یا باید دیکتاتوری رو بپذیریم یا انقلاب رو ، گفتن که راه چهارمی هم وجود داره : “اصلقلاب - یا یه چیزی مثل این” یعنی یه چیزی بین اصلاحات و انقلاب ، همون چیزی که تو یکی دو سال گذشته تو اکراین ، گرجستان ، … اتفاق افتاد … به نظر من موضوع قابل بحثیه ولی حیف که کسی متوجه وزن بالای این نظر نشد !

کلا چیزی که در مورد دکتر معین به نظر من اومد اینه که ایشون هم مثل آقای خاتمی اذعان به عدم توانایی اجرای کامل قانون اساسی توسط ریاست جمهور دارند ، تو صحبت های ایشون هم اثری از قاطعیت یه رئییس جمهور نیست ، همش شاید ، ان شاء االله و از این جور حرفا ، به نظر من اگه ایشون هم به ریاست جمهوری برسند ، مثل آقای خاتمی راحت قابل مهار هستن …

ولی مهم اینه که حالا این شعار ها مثل “جامعه مدنی” ، “مطبوعات آزاد” ، “آزادی بیان” ، “آزادی های اجتماعی” ، “عدم تجاوز به حریم خصوصی مردم” ، “برابری همه ایرانیان” و … یه جورایی نهادینه شدن ، یعنی مردم پذیرفتن که این حق مسلمشونه و حرکت کسی به اون سمت برای مردم (مثل حرکت ۸ سال پیش خاتمی ) نه یه جور منت و لطف بلکه یک وظیفست ، به امید رسیدن اون روزی که این شعار ها تحقق پیدا کنن …

حضور در جلسات پرسش و پاسخ مستقیم با نامزدهای ریاست جمهوری اگرچه می تواند برای نامزدها هزینه بر باشد اما به طور قطع به لحاظ جذابیت برای حاضران و سنجش واقعی بودن دیدگاه ها و شعارهای نامزدهای انتخاباتی قابل مقایسه با سخنرانی های معمول نامزدها نیست.
جلسه پرسش و پاسخ دکتر معین در حضور جمع پر تعداد دانشجویان دانشگاه امیرکبیر نیز از این موضوع مستثنی نبود. دیروز معین در پاسخ به سؤالات پر شمار دانشجویان دانشگاه امیرکبیر توانست بخش عمده ای از تردیدها و پرسش های دانشجویان پیرامون انتخابات را روشن کند.
به گزارش کمیته خبر و اطلاع رسانی دفتر مرکزی مصطفی معین، نخستین سؤالی که معین به آن پاسخ گفت، مرتبط با سخنان او در جمع دانشجویان دانشگاه امیرکبیر بود. معین که در سخنرانی خود رای ندادن را همچون رای دادن حق مردم خوانده بود و آن را برخلاف اظهارنظر برخی براندازی نرم ارزیابی نکرد، در برابر این پرسش که «به رغم گفته های شما، حضرت امام در وصیتنامه خود رای دادن را یک تکلیف شرعی عنوان کرده است این تناقض را چگونه پاسخ می گویید؟»، گفت:

تاکید امام برای شرکت در انتخابات، برای زمانی بود که میزان رای ملت بود؟
همان طور که ازعنوان وصیتنامه معلوم است، وصیتنامه کارکردی توصیه ای دارد، البته توصیه حضرت امام برای ما ارزشمند است، اما امام آن توصیه را زمانی مطرح کردند که انتخابات آزادانه بود.
معین گفت: «انتخابات استصوابی درست از مجلس چهارم و پس از رحلت امام باب شد، وصیتنامه امام برای زمانی است که مردم ولی نعمت بودند، میران رای ملت بود و تصمیم گیری ها براساس دموکراسی شکل می گرفت».
وی افزود: «آن حکم امام در شرایطی نبود که جهت گیری خاصی بر انتخابات حاکم بود و آزادی و رقابت انتخابات دچار شبهه و تردید بود، در شرایطی که انتخابات استصوابی، غیررقابتی و غیرآزاد باشد، نه تنها کسی احساس تکلیف برای شرکت نمی کند بلکه باید در برابر آن بایستد».

ای کاش از مظلومیت دانشجویان در ۱۸ تیر سخن می گفتید؟
دبیر کانون اندیشه جوانان مسلمان که اعضای آن به شکل تشکیلاتی در جمع حضور یافته بوده اند، سؤال بعدی را از دکتر معین مطرح کرد و با خواندن نامه ای از مظلومیت دانشجویانی سخن گفت که در سال ۸۲ در اعتراض به دانشجویان نوبت دومی با برخورد نیروی انتظامی روبه رو شدند، دکتر معین در پاسخ به این دانشجو، گفت: «ای کاش در کنار این مظلومیتی که از آن سخن گفتید، به ظلم بزرگی که به دانشجویان در کوی دانشگاه روا شد، اشاره ای می کردید، ای کاش به حوادث خوابگاه طرشت و حمله مغول وار به آشیانه دانشجویان هم سخن می گفتید».
معین درحالی که به شدت از سوی دانشجویان حاضر در آمفی تئاتر دانشگاه امیرکبیر مورد استقبال قرار گرفته بود، ادامه داد: «تاسف و تاثر من از وقوع این حوادث حتی بیش از زمانی بود که پدرم را از دست دادم». وی درعین حال افزود: «جرم و گناه کبیره من این بود که از ورود پلیس جلوگیری کردم و طرح عدم ورود نیروهای مسلح به دانشگاه را تهیه و تدوین کردم که در شورای نگهبان رد شد».
وی تشنج های به وجود آمده در سال ۸۲ پیرامون دانشجویان نوبت دومی را نتیجه تلاش کسانی خواند که در پشت پرده ایستاده اند و مسائل علمی را با مؤلفه های سیاسی تحلیل می کنند.
معین تصریح کرد: «شعار امروز مردم دنیا، آموزش عالی برای همگان در همه عمر و در همه جا است لذا هر شهروند ایرانی حق دارد که از حاکمیت بخواهد تا به دانشگاه راه یابد».
وی الگوی پذیرش دانشجویان نوبت دومی را الگویی پذیرفته در جهان، علمی و مطابق با عدالت ارزیابی کرد و اظهار داشت: «وقتی ۷۰ درصد جمعیت کشور را جوانان تشکیل می دهند و از این میزان فقط ۱۷ درصد حق ورود به دانشگاه را دارند، آیا این وضعیت چیزی غیر از بی عدالتی را به ذهن متبادر می کند؟»
معین ادامه داد: «زیربنای بی عدالتی این است که افراد مستعد را از تحصیل محروم کرده و بی عدالتی را گسترش دهید. الگوی پذیرش دانشجویان نوبت دومی نیز درست براساس این تحلیل شکل گرفت، اما افرادی براساس جهل و نادانی یا با رویکردهای دیگر درحالی که نمی دانستند خصوصی سازی یعنی چه، در روزنامه های راست گرای خود گفتند که دانشگاه را فروختند».

حکمی که در تعارض با قانون اساسی و حقوق اساسی مردم است را اجرا نمی کنم؟
سؤال دیگر دانشجویان در رابطه با حکم حکومتی بود که از معین خواستار پاسخگویی صریح در این خصوص شدند. معین در پاسخ به این پرسش گفت: «باید تلاش کرد تا با مدیریت درست علمی، خردمندانه و مدبرانه تقابلی بین منافع ملی و منافع نظام به وجود نیاید و نیازی به صدور حکم حکومتی نباشد».
وی ادامه داد: «اما اگر به هر دلیلی حکم حکومتی صادر شد حتی اگر با اختیارات ریاست جمهوری تعارض داشت اما با حقوق اساسی مردم تعارضی نداشت، حاضرم از حقوق خود بگذرم تا تنشی به وجود نیاید».
معین در ادامه تاکید کرد: «اما اگر آن حکم با اصول قانون اساسی و حقوق اساسی مردم در تعارض بود، عذرخواهی کرده و اجرا نمی کنم. چون رئیس جمهوری به قرآن سوگند می خورد که مجری قانون اساسی باشد».

ولایت فقیه، در چارچوب قانون اساسی؟
دانشجوی دیگری سؤالی درخصوص نسبت دموکراسی و اصل ولایت فقیه از معین مطرح کرد که نامزد اصلاح طلبان پیشرو در پاسخ به این دانشجو گفت: «ولایت فقیه یک نظریه فقهی اسلامی است اما با قرار گرفتن در اصول قانون اساسی لازم الاجرا و یکی از ارکان این قانون است. رئیس جمهوری نیز باید صادقانه در چارچوب قانون اساسی عمل کند و من هم پایبند به قانون اساسی هستم».
معین درعین حال تاکید کرد: «در نظام جمهوری اسلامی همه مسؤولان و قوا مشروعیت خود را از مردم می گیرند و جایگاه سه قوا نیز مشخص است. فراتر از قانون اساسی هیچ چیز دیگری نمی توان به قانون اساسی تحمیل کرد، حتی اگر حکم حکومتی باشد».
وی ادامه داد: «در این چارچوب قانون اساسی تعارضی با مردمسالاری ندارد، اما با تفسیری که شورای نگهبان در مورد قانون اساسی دارد، تعارض جدی با مردمسالاری به وجود خواهد آمد».

اصل بر اعتماد، دموکراسی و آزادی است
معین در پاسخ به سؤال دانشجویی که با اعلام خبر انحلال دفتر تحکیم طیف علامه توسط هیات نظارت بر تشکل های دانشجویی دلیل آن را می پرسید، گفت: «بسیار بعید می دانم که چنین تصمیمی اتخاذ شده باشد، در دوره ای که من وزیر آموزش عالی بودم و تا آنجایی که خبر دارم در دوره فعلی، اصل بر تکثر فعالیت های دانشجویی و آزادی تشکل هاست».
وی افزود: «اصل بر اعتماد، دموکراسی، استدلال و آزادی در دانشگاه است، اگر توانستیم این الگو را در دانشگاه اجرا کنیم، می توانیم همین الگو را در جامعه نیز شاهد باشیم، چرا که دانشگاه پیشاهنگ توسعه است».
معین تاکید کرد: «باید فعالیت های دانشگاهی را آزاد بگذاریم، اصلا تاسیس تشکل در دانشگاه ها نیازی به مجوز ندارد و باید اعتماد کرد».

استعفا به ایستادگی جانانه تبدیل می شود
سوال پیرامون استعفاهای دکتر معین از پست وزارت علوم از جمله سوالاتی است که تقریبا در تمام دیدارهای وی با دانشجویان مطرح شده است، این سوال در دانشگاه امیرکبیر نیز از سوی دانشجویان مطرح شد که دکتر معین در پاسخ به این پرسش، گفت: «اینکه به رغم توضیحات بسیار من در مورد استعفاهایم، همچنان عده‌ای در این خصوص سوال می کنند، این گمان را زنده می کند که عده ای سازمان یافته به دنبال زنده نگه داشتن استعفاها هستند تا در زمان مقتضی به نفع خود بهره برداری کنند».
وی ادامه داد: «استعفای ۱۸ تیر به خاطر دفاع بسیاری جدی از مظلومیت دانشجو و دانشگاه صورت گرفت و اعتراض جدی به سیستمی بود که افرادی را به صورت خودسر یا ماموریت گرا به حمله مغول وار به دانشگاه وا داشت». معین افزود: «همان وزیر مستعفی شب را در کوی در میان دانشجویان ماند و تا صبح با دانشجو بود، اتفاقا من فکر می کنم بهترین شیوه مدیریت بحران و ایستادگی در برابر حمله کنندگان همان بود که انجام شد. البته قدرت دستگاه اجرایی آنقدر نبود که نگذارد پرونده کوی در حد دزدیدن یک ریش تراش تنزل کند».
نامزد اصلاح طلبان پیشرو در مورد استعفای دوم خود در سال ۸۲ گفت: «من در سال ۷۶ و زمانی که پیشنهاد وزارت علوم را از آقای خاتمی دریافت کردم، برنامه خود را براساس تحول و اصلاح ساختار علمی و وزارت علوم پی ریزی کردم چون به برنامه هایم متعهد بودم وقتی امکان اجرای برنامه هایم فراهم نشد، استفعا دادم. وی وفای عهد را یک ارزش فراموش شده در کشور خواند و تصریح کرد: «استعفای دوم من، اعتراض به فرصت سوزی و برای ایفای به عهد بود و البته موثر هم واقع شد و فرصت جدیدی آفرید». نامزد اصلاح طلبان پیشرو اظهار داشت: «آن استفعا در صورت انتخاب شدن به ریاست جمهوری به ایستادگی جانانه ای تبدیل خواهد شد».

دو استراتژی برای اصلاح اقتصاد
سوال دیگر که دانشجویان امیرکبیر از نامزد اصلاح طلبان پیشرو خواستند تا پاسخ بگوید، برنامه های وی برای بهبود وضعی معشیت و اقتصاد مردم بود، معین در پاسخ به این پرسش گفت: «تردیدی نیست که ما در یک بحران حاد اقتصادی به سر می بریم و درصد عمده ای از مردم ما زیر خط فقر هستند، کودکان ایرانی دچار سوء تغذیه هستند و این زیبنده مردم ایران نیست».
نامزد اصلاح طلبان پیشرو با اشاره به استراتژی های مدنظر خود برای اصلاح وضعیت اقتصادی تصریح کرد: «استراتژی کوتاه مدت من سرپرستی و مراقبت از اقشار آسیب دیده با هدفمند کردن یارانه ها و برپایی نظام جامع تامین اجتماعی است استراتژی دیگرم که به موازات با استراتژی کوتاه مدت پیش خواهد رفت، به بازنگری سیاست های اقتصاد کشور است».
وی گفت: «باید تلاش کنیم تا ساختار اقتصادی کشور اصلاح شود و بیماری مزمن وابستگی اقتصاد را درمان کنیم، مقررات و قوانین مربوط به اقتصاد کشور، متناسب با ده ها سال قبل است. ما ۹۰ سال است نفت صادر می کنیم اما هنوز متکی به نفت هستیم».
معین با اظهار تاسف از وابستگی اقتصاد ایران به نفت، با اشاره به کشور مالزی و رهایی آنها از بند اقتصاد محصولی، افزود: «ما درحال فقیرتر شدن هستیم و باید برای جلوگیری از این روند ساختارها را دگرگون کنیم و این مهم با دید علمی قابل حصول است».
دکتر معین تصریح کرد: «اصلی ترین مزیت ما برخورداری از جمعیت جوان و مستعد ایران است ۲۵ درصد جمعیت ایران در دهه ۸۰ در سن تولید هستند به شرطی که نگاه سنتی به جوانان و اقتصاد را تغییر دهیم. در چنین حالتی است که شاخص های اقتصادی رشد خواهد کرد و غنی تر خواهیم شد و از فقر بی عدالتی عبور می کنیم».